Xã Thăng Điền được thành lập trên cơ sở sáp nhập 03 xã Bình An, Bình Trung và Bình Tú, kế thừa vùng đất trù phú, màu mỡ cùng truyền thống cần cù trong lao động sản xuất nông nghiệp. Trên nền tảng đó, địa phương đang từng bước khơi dậy khát vọng vươn lên, phát triển theo hướng bền vững, xây dựng diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc, giàu đẹp và văn minh.
Từ một vùng quê thuần nông còn nhiều khó khăn, Thăng Điền đang từng bước “thay da đổi thịt” nhờ chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang phát triển kinh tế nông nghiệp. Người dân mạnh dạn ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đẩy mạnh cơ giới hóa, sản xuất theo hướng an toàn và từng bước hình thành các liên kết chuỗi giá trị. Nhờ đó, hiệu quả sản xuất được nâng lên rõ rệt, đời sống người dân ngày càng cải thiện.
Trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp, cây lúa vẫn giữ vai trò là cây trồng chủ lực, là nền tảng của kinh tế địa phương. Những năm gần đây, sản xuất lúa đã chuyển dần từ nhỏ lẻ sang tổ chức theo hướng tập trung, hình thành các cánh đồng liên kết sản xuất giống, áp dụng đồng bộ cơ giới hóa và tiến bộ khoa học kỹ thuật. Nhiều giống lúa mới được đưa vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng thích ứng với điều kiện canh tác tại địa phương. Nhiều diện tích đạt năng suất từ 70–75 tạ/ha.
Bên cạnh đó, nông dân tích cực áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến như “một phải, năm giảm”, “3 giảm, 3 tăng”, kỹ thuật tưới “ướt – khô xen kẽ”. Việc sử dụng giống xác nhận, giảm chi phí đầu vào và tổ chức sản xuất đồng loạt đã góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế. Đặc biệt, thông qua các hợp tác xã nông nghiệp, việc liên kết tiêu thụ sản phẩm ngay từ đầu vụ đã góp phần ổn định đầu ra, giúp nông dân yên tâm sản xuất.
Đi khảo sát thực địa sản xuất lúa tại xã Thăng Điền
Trên nền tảng ổn định từ cây lúa, người dân địa phương đã chủ động tìm kiếm và phát triển thêm nhiều mô hình sản xuất mới nhằm đa dạng hóa sinh kế và nâng cao thu nhập. Một số mô hình bước đầu mang lại hiệu quả như trồng nấm, trồng cây dược liệu, nuôi cá chình trong bể… Trong đó, mô hình trồng nấm bào ngư đang trở thành hướng đi phù hợp với điều kiện sản xuất nông thôn, cho hiệu quả kinh tế ổn định.
Điển hình là mô hình của chị Nguyễn Thị Huyền tại thôn Bình Tú. Bắt đầu từ năm 2015 với quy mô nhỏ, được Trung tâm Giống Nông lâm nghiệp Quảng Nam hỗ trợ kỹ thuật và 1.000 bịch phôi nấm, đến nay chị đã phát triển thành 03 trại nấm với tổng diện tích sản xuất khoảng 600 m² và thành lập Hợp tác xã Nấm Bình Tú, với tổng vốn đầu tư hơn 3 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 5-6 lao động địa phương.
Sấy phôi nấm bằng lò sấy
Hiện nay, mỗi tháng cơ sở của chị cung cấp khoảng 800 kg nấm bào ngư ra thị trường, doanh thu từ bán nấm đạt khoảng 80 triệu đồng, lợi nhuận gần 20 triệu đồng. Đồng thời, cơ sở còn sản xuất và cung cấp hàng chục nghìn bịch phôi nấm mỗi tháng cho thị trường, mang lại thêm nguồn thu đáng kể. Tính chung từ hoạt động bán nấm thương phẩm và phôi nấm, mô hình đem lại lợi nhuận ổn định khoảng 20–25 triệu đồng mỗi tháng.
Cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông thành phố Đà Nẵng đi khảo sát tại xã Thăng Điền
Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, chị Huyền còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho các hộ dân trên địa bàn. Nhờ đó, nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư trồng nấm, từng bước cải thiện thu nhập và vươn lên phát triển kinh tế.
Hình ảnh công nhân đóng bịch phôi nấm có hỗ trợ máy đóng phôi.
Khác với những cánh đồng lúa màu mỡ hay không khí nhộn nhịp tại các cơ sở sản xuất nấm, ở tổ 2, thôn Phước Cẩm – nơi có nhiều diện tích đất cát trắng khô cằn, người dân nơi đây cũng đang từng bước tìm ra hướng đi riêng để phát triển kinh tế và cải thiện đời sống. Từ những ngày vào rừng, ra đồng thu hái các loại cây dược liệu mọc tự nhiên bán cho thương lái, nhiều hộ dân đã dần nhận thấy giá trị kinh tế của một số loại cây như xương khỉ, cà gai leo, thìa canh, xạ đen… Từ đó, người dân mạnh dạn đưa các loại cây này vào trồng trên những vùng đất cát khó canh tác nhằm chủ động nguồn nguyên liệu và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Hiện nay, diện tích trồng cây dược liệu tại khu vực này đã phát triển khoảng vài héc-ta, bước đầu hình thành vùng sản xuất nhỏ lẻ, mang lại hiệu quả kinh tế khả quan và mở ra hướng đi mới cho người dân địa phương.
Các loại cây dược liệu sau thu hoạch được người dân sơ chế, phơi sấy và bán cho thương lái với giá khoảng 40.000 đồng/kg. Bình quân mỗi sào dược liệu có thể mang lại thu nhập khoảng 20 triệu đồng, cao hơn so với nhiều loại cây trồng truyền thống trên cùng diện tích. Đối với những hộ nông dân quanh năm gắn bó với vùng đất cát bạc màu, đây được xem là nguồn thu đầy hy vọng.
Đứng giữa ruộng xương khỉ xanh mướt vừa được khai thác, ông Bình – một hộ dân tại thôn Phước Cẩm – không giấu được niềm vui khi chia sẻ: “Trước đây vùng đất này bỏ hoang vì trồng cây gì cũng khó. Từ ngày chuyển sang trồng cây dược liệu, gia đình có thêm thu nhập ổn định, đỡ vất vả hơn trước.” Với ông Bình, cây xương khỉ không chỉ là mô hình sản xuất mới mà còn là thành quả của quá trình dám nghĩ, dám làm trên chính mảnh đất quê hương mình.
Ruộng cây xương khỉ mới được ông Bình khai thác tại xã Thăng Điền
Không riêng gia đình ông Bình, nhiều hộ dân tại vùng đất cát Phước Cẩm cũng đang từng bước thay đổi tư duy sản xuất. Từ chỗ chỉ trông chờ vào các loại cây trồng truyền thống cho hiệu quả thấp, người dân đã mạnh dạn chuyển đổi sang những loại cây phù hợp hơn với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu địa phương. Dẫu còn nhiều khó khăn, nhưng khát vọng vươn lên thoát nghèo và ổn định cuộc sống đã tiếp thêm động lực để họ kiên trì gắn bó với những mô hình mới. Thực tế cho thấy, các mô hình trồng cây dược liệu bước đầu đã mở ra hướng đi mới cho người dân trên vùng đất cát. Tuy nhiên, hiện nay diện tích sản xuất vẫn còn nhỏ lẻ nên chủ yếu tiêu thụ qua thương lái và thị trường tự do. Theo định hướng của địa phương, khi diện tích sản xuất được mở rộng, hình thành vùng nguyên liệu tập trung với sản lượng ổn định thì mới có cơ sở để xây dựng các mối liên kết với doanh nghiệp, cơ sở thu mua và phát triển theo hướng bền vững. Để làm được điều đó, rất cần sự đồng hành của chính quyền địa phương và các ngành chuyên môn trong việc định hướng cây trồng phù hợp, hỗ trợ nguồn giống đảm bảo chất lượng, hướng dẫn quy trình kỹ thuật, đầu tư trang thiết bị phục vụ sản xuất và kết nối thị trường tiêu thụ. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp người dân yên tâm đầu tư, từng bước nâng cao thu nhập trên chính vùng đất quê hương mình.
Từ những cánh đồng lúa đang từng bước nâng cao giá trị sản xuất, đến các trại nấm phát triển theo hướng hàng hóa và những mầm xanh dược liệu đang vươn lên trên vùng đất cát khô cằn, Thăng Điền hôm nay đang khoác lên mình diện mạo mới của một vùng quê năng động và giàu khát vọng. Sự đổi thay ấy không chỉ đến từ những mô hình kinh tế hiệu quả mà còn được vun đắp bởi tinh thần dám nghĩ, dám làm, vượt khó vươn lên của người dân địa phương. Đó cũng chính là nền tảng để Thăng Điền tiếp tục phát triển theo hướng nông nghiệp hiệu quả, bền vững và xây dựng quê hương ngày càng khởi sắc trong thời gian tới./.