Đối với cây lúa, bà con cần thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, nhất là những diện tích đang ở giai đoạn trỗ chắc, xanh – chín để kịp thời phát hiện và xử lý sâu bệnh. Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần thực hiện đúng đối tượng, đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm và bảo đảm thời gian cách ly; hạn chế tối đa việc phun thuốc không cần thiết đối với lúa đã qua giai đoạn trỗ, chuẩn bị thu hoạch.
Trước nguy cơ mưa lớn, ngập úng, cần kiểm tra và khơi thông kênh mương, cống, rãnh, cửa thoát nước, chủ động chuẩn bị máy bơm, phương tiện và nhân lực để tiêu thoát nước nhanh. Đối với những diện tích lúa đã chín, đủ điều kiện thu hoạch, cần tranh thủ thời tiết thuận lợi để thu hoạch sớm, ưu tiên các vùng trũng thấp, có nguy cơ ngập úng. Thực hiện phương châm “xanh nhà hơn già đồng”, không để lúa chín kéo dài ngoài đồng, hạn chế đổ ngã, nảy mầm trên bông và giảm chất lượng. Sau thu hoạch, cần chủ động phơi, sấy, bảo quản đúng cách, tránh để lúa bị ẩm ướt.
Đối với rau, màu và cây trồng cạn, bà con cần khẩn trương thu hoạch những diện tích đã đến kỳ, đặc biệt là các loại rau màu dễ giảm chất lượng khi gặp mưa lớn kéo dài. Những diện tích chưa đến kỳ thu hoạch cần được kiểm tra thường xuyên; gia cố giàn, cọc, mái che và hệ thống tưới, tiêu nước. Đồng thời, khơi thông rãnh thoát nước trong ruộng, luống và khu vực sản xuất, không để nước đọng lâu ngày gây thối rễ, chết cây và phát sinh bệnh.
Sau mưa, cần kiểm tra đồng ruộng, kịp thời loại bỏ cây bị dập, gãy, thối hỏng và theo dõi các đối tượng sâu bệnh phát sinh do độ ẩm cao. Nông sản đã thu hoạch cần được tập kết, sơ chế, bảo quản tại nơi phù hợp, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nước mưa và chủ động liên kết tiêu thụ để tránh tồn đọng, giảm chất lượng.
Đối với cây ăn quả, cần rà soát những vườn cây đang mang quả, cây có tán lớn, cây mới trồng và những khu vực có nguy cơ chịu ảnh hưởng của mưa lớn, dông lốc. Bà con nên chủ động tỉa cành, tạo tán, chằng chống, gia cố cây và hệ thống giàn để hạn chế gãy cành, bật gốc, đổ ngã. Đồng thời, khơi thông rãnh thoát nước, không để nước đọng kéo dài gây thối rễ và phát sinh bệnh.
Sau mưa, cần kiểm tra tình trạng cây và quả, loại bỏ những quả bị dập, nứt, thối; theo dõi và xử lý kịp thời sâu bệnh phát sinh. Đối với diện tích quả đã đến kỳ thu hoạch, cần tranh thủ thời tiết thuận lợi để thu hoạch, sơ chế và bảo quản, hạn chế để quả chín kéo dài trên cây trong điều kiện thời tiết bất lợi.
Để chủ động ứng phó, bà con không nên chờ đến khi mưa lớn mới xử lý. Cần thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo thời tiết, rà soát trước những khu vực trũng thấp, dễ ngập úng, tiêu thoát nước kém; chuẩn bị sẵn máy bơm, phương tiện, vật tư và nhân lực cần thiết. Đồng thời, tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, hợp tác xã và cán bộ chuyên môn để được hướng dẫn xử lý kịp thời khi có tình huống bất thường.
Sau mỗi đợt mưa lớn, cần nhanh chóng kiểm tra đồng ruộng, vườn cây, đánh giá mức độ ảnh hưởng và thực hiện các biện pháp khắc phục, không để phát sinh thiệt hại thứ cấp do ngập úng và sâu bệnh.
Chủ động theo dõi thời tiết – chuẩn bị từ sớm – xử lý kịp thời là giải pháp quan trọng giúp bà con bảo vệ cây trồng, giảm thiểu thiệt hại, duy trì năng suất, chất lượng và giá trị nông sản trong thời gian tới.