Giữa nhịp sống hiện đại, tại xã Quế Sơn Trung vẫn còn vang lên tiếng lửa reo, mùi mật mía ngọt thơm quyện trong khói bếp – dấu hiệu quen thuộc của nghề làm đường truyền thống. Người đang lặng lẽ giữ gìn nghề xưa ấy là ông Thắng ở thôn Đông Nam, một trong số ít hộ còn gắn bó với nghề đường thủ công đã tồn tại hàng chục năm trên quê hương.
Hình 1: Lò đường Đất Quảng
Gắn bó nghề trồng mía từ thuở thiếu thời, ông Thắng đã xây dựng lò đường Đất Quảng với sự tỉ mỉ từ khâu chọn mía, ép nước, cho đến nấu mật, kéo đường và đặc biệt là cái “tay nghề” được truyền từ đời này sang đời khác. Ông Thắng chia sẻ.
Hình 2: Làm đường truyền thống tại Lò đường Đất Quảng
Theo ông Thắng đường truyền thống có vị ngọt thanh, màu vàng tự nhiên, được làm hoàn toàn thủ công nên vẫn được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng, nhất là vào dịp lễ, Tết.
Hiện nay lò sản xuất các sản phẩm đa dạng như đường bát, đường thẻ, đường chà, mật mía… sản lượng từ 15 – 17kg/mẻ với giá bán dao động từ 85.000 đến 135.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu nhập ổn định, góp phần nâng cao đời sống gia đình và tạo việc làm thời vụ cho lao động địa phương.
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, lò đường Đất Quảng còn trở thành điểm tham quan, trải nghiệm cho du khách khi đến Quế Sơn Trung. Hoạt động này góp phần quảng bá hình ảnh làng nghề, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch gắn với nông nghiệp và văn hóa truyền thống.
Hình 3: Du khách đến tham quan và trải nghiệm tại Lò đường Đất Quảng
Mặc dù nghề làm đường thủ công vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức như giá nguyên liệu mía bấp bênh, sức tiêu thụ có thời điểm giảm sút và sự cạnh tranh từ các sản phẩm đường công nghiệp. Nhưng với niềm đam mê và trách nhiệm gìn giữ nghề truyền thống, ông Thắng vẫn kiên trì duy trì sản xuất, góp phần bảo tồn nét văn hóa đặc trưng của quê hương, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho gia đình và người dân địa phương.