Được sự giúp đỡ của Trung tâm Khuyến nông Quảng Nam và sự lãnh chỉ đạo của UBND huyện Núi Thành. Cuối năm 2017, trạm Khuyến nông Khuyến lâm nay là Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp đã triển khai trồng 10ha Keo lai nuôi cấy mô tại thôn Trường Cửu 1, xã Tam Trà, huyện Núi Thành, đến nay cây được 13 tháng tuổi. Qua so sánh một số chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển so với cây giâm hom và cây trồng bằng hạt hữu tính trong cùng thời gian, cùng chân đất và cùng điều kiện, bước đầu mô hình đem lại một số chỉ tiêu kỹ thuật sau:
|
Chỉ tiêu
|
ĐVT
|
Keo Nuôi cấy mô
|
Keo giâm hom
|
Keo hạt
|
Ghi chú
|
|
Tỷ lệ sống
|
%
|
98
|
90
|
85
|
|
|
Độ đồng đều
|
Định tính
|
Rất đồng đều, tán cân đối
|
Trung bình, ít cân đối
|
Phân li lớn
|
|
|
Chiều cao cây
|
m
|
3,0 - 3,5
|
2,5 - 2,9
|
1,0 - 2,5
|
|
|
Đường kính tán
|
m
|
1,6 - 2,1
|
1,1 - 2,0
|
1,0 - 1,5
|
|
|
Đường kính gốc
|
cm
|
3,0 - 3,5
|
≤ 3,0
|
≤ 2,6
|
|
|
Mức độ sâu bệnh hại, tính chống chịu với điều kiện môi trường
|
Định tính
|
Chưa thấy, chống chịu rất tốt
|
Nấm xuất hiện nhiều, dễ gãy đổ
|
Nấm xuất hiện nhiều, gãy đổ
|
|
Qua đó cho ta thấy rằng, cây Keo lai nuôi cấy mô có độ đồng đều cao, nhân giống vô tính nên không bị phân ly, hầu như sạch bệnh vì được sản xuất trong môi trường nghiêm ngặt. Thực tế cũng đã chứng minh cho thấy Trung tâm Khuyến nông Quảng Nam đã trồng thử nghiệm ở rất nhiều địa phương trong tỉnh, trong đó có mô hình trồng Keo lai nuôi cấy mô tại nhóm hộ ông Lê Văn Liêm, Lê Văn Bền xã Tam Mỹ Đông, Núi Thành năm 2015. Nếu có chăng chỉ bị sâu cắn lá và một vài cây bệnh phấn hồng, phấn trắng gây hại vào cuối mùa mưa khi nhiệt độ thấp, ẩm độ cao nhưng không đáng kể.
(Ảnh: Phan Bi, rừng cây 13 tháng tuổi, chụp ngày 07/12/2018)
Keo lai nuôi cấy mô mọc nhanh, cành lá phát triển mạnh, xanh quanh năm, sau khi trồng 2-3 năm rừng đã khép tán, cải thiện được tiểu khí hậu vùng, đất đai nơi trồng, che chắn hạn chế dòng chảy, trả lại 1 lượng cành khô lá rụng cho đất.
Theo đánh giá của các nhà chuyên môn và kinh nghiệm cho thấy, so với trồng rừng gỗ nhỏ, lợi nhuận từ rừng gỗ lớn cao hơn nhiều lần tùy theo tuổi khai thác và đường kính cây. Đến năm thứ 6-7 vẫn còn là rừng chỉ có thể bán nguyên liệu, gỗ dăm, sản lượng tối đa 120-140 tấn/ha, giá trị đạt khoảng 120-140 triệu đồng/ha, sau khi trừ chi phí (khoảng 50%), lợi nhuận bình quân chỉ xấp xỉ 10 triệu đồng/ha/năm (đó là theo cách tính của bà con nông dân lấy công làm lời và vị trí rừng sản xuất ở địa hình bình thường, giá tại thời điểm ổn định nhất đầu năm 2019).
Thế nhưng, khi trở thành mục đích trồng rừng gỗ lớn, tức là cây sau 12 - 14 năm trồng mới tiến hành khai thác, sản lượng đạt từ trên 240 - 250 m3/ha và số cây đã đạt đường kính trên 18cm, ít sam chiếm 50% trữ lượng (khoảng 120 – 125 m3/ha). Lúc đó, rừng sẽ được bán theo giá gỗ xẻ, gỗ bao bì với giá trị từ 1,8 triệu đồng/m3, tức là khoảng xấp xỉ 450 triệu đồng/ha, sau khi trừ khoảng 50% tổng chi phí, lợi nhuận bình quân từ 225 triệu đồng/ha, tức hơn 17 triệu/ha/năm, cao gấp từ 1,7 lần giá trị rừng gỗ nhỏ mục đích sản xuất nguyên liệu trung bình trong năm,...
Về mặt môi trường sinh thái, một “nhà máy” chuyển hóa lân dễ tiêu, chống xói mòn rửa trôi, điều hòa khí hậu, tạo cảnh quang thiên nhiên xanh, gần gũi, thân thiện, cải thiện, cải tạo tính chất lý hóa và làm giàu đất. Góp phần làm giàu thêm lá phổi xanh trong điều kiện biến đổi khí hậu, vừa mang tính tuyên truyền cho cộng đồng có cái nhìn sâu hơn về nạn phá rừng và sự ô nhiễm trầm trọng như hiện nay;
Mặc khác, qua đây làm cầu nối chuyển tải những thông tin về khoa học kỹ thuật đến với người dân, có thể góp phần mở ra phương thức canh tác mới của bà con nông dân và định hướng phát triển rừng gỗ lớn, bền vững của địa phương theo cách tiếp cận với tiến bộ kỹ thuật, góp phần nhỏ bé vào sự nghiệp chung chương trình mục tiêu quốc gia phát triển Lâm nghiệp bền vững đối với địa bàn xã Tam Trà nói riêng và huyện Núi Thành nói chung.
Phan Bi, Trung tâm KTNN huyện Núi Thành