Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây có múi (Phần 1)

1/ Chọn giống:

Giống là nhân tố quyết định đến năng suất nên mua giống ở những cơ sở sản xuất có uy tín, đảm bảo chất lượng. Tốt nhất là cây nhân giống bằng phương pháp ghép, chiết cành, có nguồn gốc rõ ràng, đường kính thân từ 0,5cm trở lên, chiều cao cây 60-100cm, không sâu bệnh, không cụt ngọn...

2/ Kỹ thuật trồng và chăm sóc:

-Thời vụ: tháng 9-10 hoặc tháng 12-01 dương lịch.

- Chuẩn bị đất trồng:

      Đất được chọn trước khi trồng phải vệ sinh sạch sẽ các loại cây hoang dại.

*Chú ý: nên trồng thuần( chỉ 1 loại cây)

- Mật độ trồng: 6m x6m hoặc 7m x7 m

- Đào hố kích thước: 60 x60 x60 cm

Cho vào hố 10 kg phân hữu cơ hoai, 0,5 kg phân Super lân, 0,2kg vôi, 0,2 kg DAP trộn đều với lớp đất mặt, sau đó cho toàn bộ hỗn hợp này vào hố và đắp đất vun cao hơn mặt hố khoảng 20-30cm so với xung quanh.

-Cách trồng:

+ Đào giữa hố 1 lỗ lớn hơn bầu cây, kế đến là dùng dao cắt đáy bầu và đặt cây xuống giữa lổ làm thế nào để bầu cây nhô cao 2-3 cm so với mặt đất, sau đó cho đất vào xung quanh bầu ém nhẹ, kéo bao nilông từ từ lên và lấp đất ngang mặt bầu , tưới nước.

+ Để xử lý côn trùng có thể hại bộ rễ non của cây, chúng ta nên dùng thuốc Regent liều lượng thuốc theo khuyến cáo và trộn đều với đất trong hố để khử trùng.

+ Khi đặt cây phải xoay mắt ghép hướng về chiều gió chính để tránh làm tách cành ghép sau trồng cần cắm cọc giữ chặt cây con.

- Tủ gốc và giữ ẩm: Tủ gốc để giữ ẩm trong mùa hè bằng rơm rạ khô và cách gốc khoảng 20 cm, biện pháp này cũng tránh được cỏ dại đồng thời khi rơm rạ phân huỷ sẽ cung cấp cho đất một lượng dinh dưỡng đáng kể.

3/ Phân bón:

Tuỳ theo loại đất, giống, giai đoạn sinh trưởng mà lượng phân cung cấp cho cây thích hợp. Trên cây có múi được chia làm 2 thời kỳ bón phân như sau;

a/ Thời kỳ kiến thiết cơ bản:

Thời kỳ kiến thiết cơ bản (1-3 năm) phân bón được chia làm nhiều đợt (4-6 đợt) để bón cho cây. Sau khi trồng nên dùng phân Urê hoặc phân DAP với liều lượng 40 gam hoà tan trong  10 lít nước để tưới cho 1 gốc( 2 tháng/lần). Khi cây 1 năm tuổi cần bón phân gốc để giúp cho cây phát triển mạnh. Sử dụng phân vi sinh tưới để giúp cho phân hữu cơ mau phân huỷ tạo thành chất vô cơ cho cây trồng hấp thu.

b/ Thời kì kinh doanh: có thể chia làm 4 lần như sau:

+ Sau thu hoạch bón 25% đạm+ 25% lân+5-20 kg hữu cơ/gốc/năm

+ Bốn tuần trước khi cây ra hoa bón: 25% đạm+50% Lân + 30% Kali.

+ Sau khi quả đậu và giai đoạn quả phát triển bón 50% Đạm+25% Lân+50% kali

+ Một tháng trước khi thu hoạch bón 20% kali

Giai đoạn quả phát triển lượng phân nên cung cấp làm nhiều lần và tuỳ theo mức độ đậu quả và sự phát triển của quả.

Hàng năm nên bón bổ sung từ 0,5-1 kg phân Ca(NO₃)₂ để cải thiện phẩm chất và thời gian tồn trữ sau thu hoạch của quả

Hiện nay trên thị trường đã bán các loại phân vô cơ chuyên dùng cho cây ăn quả như: AT₁ ( bón sau thu hoạch) ,AT₂( bón trước ra hoa), AT₃(bón đậu trái và giai đoạn trái phát triển)

Tuỳ tuổi cây, tình trạng sinh trưởng, chất lượng quả đã thu hoạch của năm trứơc mà liều lượng phân bón gia giảm.

Trong điều kiện ở Việt Nam, chúng tôi chỉ đưa ra các khuyến cáo có tính chất tham khảo, tuỳ điều kiện cụ thể mà gia giảm lượng phân bón.

Bảng khuyến cáo liều lượng phân bón cho cây có múi ở thời kỳ kiến thiết cơ bản:

Bảng khuyến cáo liều lượng phân bón cho cây có múi dựa vào năng suất thu hoạch quả của vụ trước( kg/quả/năm)

*Cách bón: Dựa vào hình chiếu tán cây đào những hố xung quanh gốc sâu 20-30cm, rộng 20-30 cm, cho phân vào lấp đất lại và tưới nước.

Khi cây giao tán không cần đào rãnh mà có thể dùng cuốc xúc nhẹ lớp đất chung quanh tán cây, bón phân và lấp đất lại, tưới nước.

Bón phân theo hình chiếu tán cây

4/ Tỉa cành tạo tán:

-Mục đích: Tăng diện tích lá hữu hiệu cho quang hợp của bộ lá, duy trì sức sống tốt cho cây, đảm bảo sự cân bằng sinh trưởng và kết trái. thuận lợi trong việc quản lý vườn.

-Tạo tán: Là việc làm cần thiết nhằm tạo cho cây có bộ khung cơ bản, vững chắc từ đó phát triển các cành nhánh thứ cấp, các bước như sau:

+ Từ vị trí mắt ghép trở lên khoảng 50-80cm thì bấm bỏ phần ngọn, mục đích để các mầm ngủ và cành bên phát triển.

+ Chọn 3 cành khoẻ, thẳng mọc từ thân chính và phát triển theo 3 hướng tương đối đồng đều nhau làm cành cấp 1.

Dùng que cột giữ cành cấp 1 tạo với thân chính một góc 35-40⁰.

+ Sau khi cành cấp 1 phát triển dài khoảng 50-80cm thì cắt đọt để các mầm ngủ trên cành cấp 1 phát triển hình thành cành cấp 2 và chỉ giữ lại 2-3 cành.

+ Cành cấp 2 này cách cành cấp 2 khác khoảng 15-20cm và tạo với cành cấp 1 góc 30-35⁰. Sau đó cũng tiếnhành cắt đọt cành cấp 2 như cách làm ở cành cấp 1.Từ cành cấp 2 sẽ hình thành những cành cấp 3.

+ Cành cấp 3 không hạn chế về số lượng và chiều dài nhưng cần loại bỏ các chổ cành mọc qúa dày hoặc quá yếu. Sau đó 3 năm cây sẽ có bộ tán cân đối thuận lợi trong chăm sóc, phòng ngừa sâu bệnhvà thu hoạch.

+ Tỉa cành: hàng năm sau khi thu hoạchcần phải loại bỏ những đoạn cành sau đây:

+ Cành đã mang quả

+ Cành bị sâu bệnh, cành ốm yếu, cành mầm bên trong tán không có khả năng mang quả.

+ Cành đan chéo nhau, những cành vượt trong thời kỳ cây mang quả nhằm hạn chế việc cạnh tranh dinh dưỡng với quả