ĐỆM LÓT SINH THÁI TRONG CHĂN NUÔI GÀ
Ảnh - Trần Minh Tân
Ngành chăn nuôi gia cầm truyền thống của Quảng Nam đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về ô nhiễm môi trường, chăn nuôi nhỏ lẻ manh muốn dễ phát sinh dịch bệnh và khi dịch bệnh bùng phát thì nguy cơ lây lan rất cao. Để hạn chế vấn đề về ô nhiễm môi trường xử lý chất thải được thực hiện hằng ngày bằng cách truyền thống như quét dọn, thu gom vào hầm biogas… Tuy nhiên, những biện pháp này tốn nhiều công sức và tiền của. Để giải quyết triệt để những chất thải chăn nuôi, hạn chế ô nhiễm môi trường, giảm nhân công và tiền của cho người chăn nuôi đó là sử dụng đệm lót lên men trong chăn nuôi gia cầm đặc biệt là chăn nuôi gà.
a) Các loại đệm lót
Đệm lót lên men gồm 3 loại:
- Loại đệm lót dưới mặt đất: Đào sâu xuống dưới đất đạt độ sâu bằng độ dày của đệm lót.
- Loại đệm lót nổi trên mặt đất: Xây cao tường bao với chiều cao cao hơn một chút so với độ dày của đệm lót.
- Loại đệm lót nửa dưới mặt đất: Đào xuống dưới đất chỉ cần độ sâu bằng một nửa độ dày của đệm lót.
Vận dụng tùy thuộc vào độ thoát nước và địa thế đất cao hay thấp; cải tạo hay xây dựng mới chuồng trại
b) Độ dày đệm lót chuồng: Mùa hè mỏng, mùa đông dày.
- Mùa hè: 10cm.
- Mùa đông: 15cm
Chú ý:
- Độ dày của đệm lót thường giảm thấp do bị nén sau khi nuôi một thời gian nên khi làm mới thường người ta tăng thêm độ dày lên 20%. Ví dụ: Nếu độ dày đệm lót là 10cm thì khi làm phải tăng thêm 2cm nữa.
- Mùa hè thường có nhiệt độ luôn trong khoảng 300C, thì chỉ cần thiết kế độ dày đệm lót ban đầu 10cm để tránh sự lên men quá mạnh tăng nhiệt lớn, ảnh hưởng đến gà, sang mùa đông thì tăng thêm chất độn để đạt độ dày cần thiết. Nếu độ dày đệm lót thấp, hệ thống máng ăn, vòi nước cao thì có thể thiết kế tạm cầu hoặc bậc đứng cho gà hoặc dùng hệ thống ăn uống di động, hoặc các chuồng này dùng để nuôi gà lớn hơn.
- Cần chú ý bổ sung đệm lót hằng năm nếu bị sụt giảm độ cao.
c) Nguyên liệu làm chất độn
Yêu cầu:
- Chất xơ: thành phần xơ cao, không dễ phân giải.
- Không độc, không gây kích thích
- Có độ cứng lớn
- Có một lượng chất dinh dưỡng (năng lượng) nhất định
Mùn cưa (của các loại gỗ cứng): kích thước từ 5 – 10mm
Vỏ trấu
Vỏ hạt bông
Vỏ lạc
Thân cây bông
Lõi ngô, thân cây ngô
Nguyên liệu làm đệm lót: Cho 60m2 chuồng, độ dày 10cm.
- Trấu
- Chế phẩm sinh học BALASA-N01: 2kg
- Bột bắp: 12kg
- Xô, thùng, chậu nhựa: 2 cái mỗi loại
- Máy bơm: 2
- Bình ô – doa: 2
- Cào răng cưa, cuốc: 2 – 3 cái
- Bạt, nilon
d) Cách làm (diện tích 60m2 , độ dày 10cm)
Trộn đều 2kg chế phẩm BALASA-N01 với 12kg bột bắp, sau đó cho vào thùng, cho từ từ khoảng 2,5 lit nước sạch vào xoa cho ẩm đều, sau đó cho vào túi hoặc thùng để vào chổ ấm ủ trong 2 – 3 ngày (mùa đông cần chú ý nhiệt độ ủ ấm, nếu lạnh quá men sẽ lên kém, làm giảm chất lượng đệm lót).
Cách làm đệm lót: độ dày 10cm.
Bước 1: Rải lớp trấu dày 10cm, sau đó thả gà vào.
Bước 2: Sau một thời gian ( 7 – 10 ngày đối với gà nuôi úm, sau 2 – 3 ngày đối với gà nuôi thịt) quan sát bề mặt chuồng khi nào thấy phân rải kín, ta dùng tay hoặc cào cán ngắn xới sơ qua lớp mặt đệm lót (chú ý khi cào nên quây gọn gà về từng phía một để tránh xáo trộn đàn gà)
Bước 3: Sau khi cào lớp mặt xong thì rắc đều chế phẩm men đã được chế lên toàn bộ bề mặt đệm lót, dùng tay xoa đều để men được phân tán khắp là được.
Mật độ
Gà con: 50con/m2
Gà thịt: 5con/ m2
Đưa gà vào chuồng
- Gà phải có trọng lượng tương đồng, phân riêng gà khỏe, yếu.
- Cần chú ý tránh phản ứng stress do gà được thả vào môi trường mới làm ảnh hưởng đến công năng tiêu hóa ở dạ dày, ruột. Có thể bổ sung thêm premix khoáng, vitamin.
Chú ý:
+ Thời tiết nóng gà có thể giảm ăn do cần sự thích nghi và nhận được các thành phần bổ sung từ đệm lót.
+ Mùa hè: Nếu thời tiết nắng nóng, nhiệt độ trong chuồng nuôi quá cao (>350C) có thể làm cho gà ở trạng thái bất an, cần phải phun sương nước lạnh vào các giờ cao điểm, mỗi lần 5 – 10 phút.