Mô hình được thực hiện theo phương thức “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Theo đó, Nhà nước hỗ trợ 50% chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và hướng dẫn quy trình kỹ thuật sản xuất; hộ dân tham gia đối ứng bằng đất sản xuất, công lao động chăm sóc và 50% chi phí vật tư còn lại. Cách làm này vừa tạo điều kiện để người dân tiếp cận giống mới, vừa nâng cao tính chủ động, trách nhiệm và khả năng nhân rộng mô hình sau khi kết thúc hỗ trợ.
Giống được lựa chọn đưa vào sản xuất là ngô ngọt DARLING 10 của Công ty Giống cây trồng Miền Nam. Qua 3 tháng triển khai thực tế, giống thể hiện nhiều ưu điểm nổi bật, phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu tại địa phương.
Thời gian sinh trưởng của giống tương đối ngắn, từ gieo hạt đến thu hoạch chỉ khoảng 88 – 92 ngày, thuận lợi cho việc bố trí cơ cấu mùa vụ và quay vòng đất sản xuất. Cây sinh trưởng khỏe, chiều cao đạt từ 190 – 220 cm, thân cứng, khả năng chống đổ ngã tốt. Vị trí đóng bắp ở độ cao từ 70 – 95 cm giúp thuận tiện cho chăm sóc và thu hoạch.
Bắp ngô phát triển đồng đều, đường kính đạt từ 4,5 – 5,0 cm, hạt đóng kín, màu vàng sáng đẹp, đáp ứng tốt yêu cầu của thị trường tiêu thụ ngô tươi thương phẩm. Năng suất thực tế đạt khoảng 4.000 bắp/500 m², với quy mô 2.000 m², mô hình đã thu hoạch khoảng 16.000 bắp ngô thương phẩm, cho thấy tiềm năng kinh tế khá cao nếu được tổ chức sản xuất phù hợp.
Một trong những ưu điểm đáng chú ý của giống DARLING 10 là khả năng chống chịu tương đối tốt đối với một số đối tượng sâu bệnh hại thông thường trên cây ngô. Nhờ đó, lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng giảm đáng kể, góp phần tiết kiệm chi phí đầu tư, giảm tác động đến môi trường và nâng cao chất lượng nông sản theo hướng an toàn cho người tiêu dùng.
Bên cạnh những kết quả tích cực, qua thực tế triển khai mô hình, cán bộ kỹ thuật cũng khuyến cáo một số nội dung quan trọng nhằm giúp người dân hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả khi nhân rộng sản xuất.
Thứ nhất, cần bố trí thời vụ hợp lý và thực hiện trồng rải vụ thay vì gieo trồng tập trung trên diện rộng cùng một thời điểm. Mặc dù thời gian sinh trưởng của cây kéo dài khoảng 90 ngày, tuy nhiên thời gian thu hoạch thích hợp để đảm bảo chất lượng thương phẩm chỉ kéo dài khoảng 5 ngày. Vì vậy, nếu thu hoạch đồng loạt sẽ dễ dẫn đến khó khăn trong tiêu thụ, nguy cơ bị ép giá hoặc tồn đọng sản phẩm. Người dân cần chủ động liên kết với các đầu mối thu mua, đồng thời chia nhỏ diện tích để xuống giống theo từng đợt nhằm đảm bảo đầu ra ổn định.
Thứ hai, cần đặc biệt chú ý đối tượng sâu keo mùa thu – loại sâu hại có khả năng gây ảnh hưởng từ 5 – 20% năng suất nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Người dân cần thường xuyên thăm đồng để phát hiện sớm sâu non, áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp và luân phiên các hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật nhằm hạn chế hiện tượng kháng thuốc. Đồng thời, ưu tiên sử dụng các loại thuốc sinh học để đảm bảo an toàn sức khỏe, bảo vệ môi trường và nâng cao giá trị nông sản sạch.
Kết quả bước đầu của mô hình cho thấy điều kiện đất đai và khí hậu tại thôn Nam Yên, phường Hải Vân rất phù hợp để phát triển sản xuất ngô ngọt thương phẩm. Mô hình không chỉ giúp đa dạng hóa các giống ngô đưa vào sản xuất mà còn tạo cơ sở thực tiễn để ngành khuyến nông tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân mạnh dạn ứng dụng giống mới và áp dụng tiến bộ kỹ thuật. Qua đó, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời mở ra hướng phát triển nông nghiệp gắn với trải nghiệm và du lịch nông nghiệp bền vững tại địa phương.
Hình 1. Cán bộ kỹ thuật và nông dân kiểm tra, theo dõi ngô ngọt tại ruộng mô hình
Hình 2. Bắp ngọt thương phẩm của ruộng mô hình.