Nông sơn: Hiệu quả từ mô hình trồng lạc xen sắn trên chân đất lúa chuyển đổi.

Trong những năm qua, được sự quan tâm của các cấp, các ngành, đặc biệt là sự nổ lực của bà con nông dân trên địa bàn huyện Nông Sơn mà sản xuất lương thực gặt hái được những kết quả nhất định, tổng sản lượng lương thực có hạt năm 2015 đạt 13.325,6 tấn, tăng 5,5% so với năm 2014. Nhìn chung hiệu quả của sản xuất đã được cải thiện nhưng chưa khai thác hết tiềm năng; hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích vẫn chưa cao, đặc biệt đối với một số diện tích đất lúa ở cuối kênh sản xuất kém hiệu quả do thiếu nước tưới. Vì vậy việc triển khai thực hiện mô hình trồng cây ngô, cây lạc trên đất lúa chuyển đổi nhằm để giảm áp lực về sử dụng nguồn nước tưới, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa giống cây trồng có năng suất cao vào sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích.

Nhằm chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất  lúa góp phần thực hiện thành công chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Vụ Đông Xuân 2014 - 2015, được sự hỗ trợ kinh phí của Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh Quảng Nam, Trạm Khuyến nông – Khuyến ngư huyện Nông Sơn phối kết hợp với UBND xã Quế Lộc triển khai mô hình trồng Lạc trên đất lúa chuyển đổi tại đồng Khe Canh xã Quế Lộc với qui mô: 10,67 ha ; Trong đó: 04 ha được hỗ trợ kinh phí từ Trung tâm KN- KN tỉnh, 4,57 ha từ kinh phí sự nghiệp khuyến nông huyện và diện tích còn lại 2,1 ha được hỗ trợ từ nguồn kinh phí hỗ trợ phát triển sản xuất Chương trình Nông thôn mới của UBND xã Quế Lộc. Đồng thời để nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích, Trạm KN – KN đã phối hợp với Công ty Cổ phần Focove Quảng Nam cung ứng giống sắn để trồng xen trên diện tích 10,67 ha thuộc mô hình và ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm để người dân yên tâm sản xuất. Mô hình được triển khai với giống lạc L23 cấp xác nhận và giống sắn KM94 cho 174 hộ tham gia.

Mô hình sắn xen lạc tại Nông Sơn

Sau hơn 04 tháng triển khai, mô hình đã đem lại hiệu quả, nhờ có sự tập huấn chuyển giao kỹ thuật, nên người dân chủ động phòng trừ sâu bệnh bệnh bằng các biện pháp thâm canh, vệ sinh đồng ruộng trước khi gieo tỉa nên tại điểm trình diễn ít có sâu bệnh gây hại, đặc biệt là sử dụng nguồn giống tốt nên đã hạn chế được bệnh chết ẻo trên cây lạc. Ngày 06/5/2015 Trạm Khuyến nông – Khuyến ngư huyện đã phối hợp với UBND xã Quế Lộc tổ chức buổi hội thảo đánh giá kết quả thực hiện mô hình, năng suất lạc bình quân đạt 2,8 tấn/ha, với giá bán 20.000.000 đ/tấn, tổng thu 56.000.000 đ/ha. Tại buổi hội thảo, lãnh đạo UBND huyện và lãnh đạo Trung Tâm KN – KN tỉnh Quảng Nam đã khẳng định và biểu dương ghi nhận kết quả đạt được của mô hình; đồng thời chỉ đạo và nhấn mạnh một số khó khăn, vướng mắt, những điểm yếu cần tập trung tháo gỡ; đây là mô hình đem lại hiệu quả thiết thực cho người dân, vì vậy cần tiếp tục triển khai nhân rộng trong thời gian tới và tăng cường công tác tập huấn, chuyển giao kỹ thuật để người dân nắm bắt và ứng dụng thực hiện; tiếp tục hướng dẫn người dân tận dụng thân cây lạc để làm phân bón cho cây sắn.

Đến nay, sau hơn 09 tháng trồng cây sắn đã đến thời điểm thu hoạch, hàm lượng tinh bột bình quân là 23,7%;  năng suất bình quân thu được 24 tấn/ha. Với giá bán hiện tại (Công ty thu mua) 1.450.000 đ/tấn thì người dân thu được 34.800.000 đ/ha. Vậy tổng thu từ cây lạc và cây sắn là 90.800.000 đồng/tấn, tổng chi là 47.970.000 đồng/ha, lợi nhuận thu về là 42.830.000đồng/ha. Trong khi đó sản xuất lúa trong một năm (02 vụ) trên cùng diện tích lợi nhuận thu về là 8.920.000 đồng.

Có được kết quả như trên là nhờ sự quan tâm chỉ đạo và hỗ trợ kinh phí của các cấp, đặc biệt là sự tập trung chỉ đạo của UBND xã Quế Lộc trong việc quán triệt triển khai chủ trương, tổ chức chống hạn cho cây trồng, tăng cường các biện pháp quản lý để người dân ý thức không thả trâu bò phá hại cây trồng và vận động nhân dân tham giam gia mở đường giao thông đến ruộng sản xuất để đưa xe cơ giới vào vận chuyển nông sản. Tuy nhiên qua việc triển khai thực hiện mô hình vẫn còn một số tồn tại, khó khăn đó là lúc đầu khi triển khai chương trình, người dân còn có cảm giác e ngại, chưa tích cực hưởng ứng chủ trương; một số diện tích còn bỏ hoang do thiếu lao động; hệ thống thủy lợi chưa đảm bảo, diện tích đất sản xuất còn nhiều thửa (10,67 ha/174 hộ), một số hộ dân vẫn chưa áp dụng theo đúng quy trình trồng cây sắn như trồng sưa, trồng sâu, không vuông hàng…nên đã ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng. Vì vậy cần có sự quy hoạch vùng sản xuất để nhân dân đồng tình hưởng ứng, cần có chủ trương tích tụ ruộng đất, dồn điền đổi thửa để thuận tiện trong việc áp dụng cơ gới hóa và sản xuất đồng bộ.

Nhìn chung, mô hình đã đem lại hiệu quả thiết thực cho người dân, hiệu quả kinh tế (lãi ròng) cao gấp 4,8 lần so với sản xuất cây lúa, được nhân dân đồng tình hưởng ứng, tạo được sự đồng bộ trong các khâu sản xuất, nâng cao được hệ số sử dụng đất, hình thành được vùng chuyên canh cây trồng, tạo được sự liên kết trong sản xuất (công ty cung ứng đầu vào và bao tiêu sản phẩm, đây là vấn đề mà người nông dân quan tâm nhất, bởi vì khi đầu ra đảm bảo thì người dân yên tâm sản xuất và mạnh dạn chuyển đổi nhằm nâng cao hiệu quả trong sản xuất), tận dụng được nguồn phân xanh từ thân cây lạc để bón cho cây sắn, nâng cao được tình độ thâm canh trong sản xuất đối với người dân, hạn chế được sự phá hoại của gia súc (vì vùng này những vụ trước sản xuất bấp bênh, đa số diện tích bỏ hoang nên một số diện tích sản xuất được thì thường bị trâu bò phá hại); từ  kết của của mô hình trình diễn là cơ sở để người dân tiếp tục duy trì mô hình và nhân ra diện rộng ở các địa phương khác nhằm góp phần vào việc thực hiện tốt 02 tiêu chí là thu nhập và hộ nghèo để đưa xã Quế Lộc hoàn thành chương trình MTQG XD NTM và đạt xã nông thôn mới vào năm 2018.