Đa số chúng tôi – những người dự hội thảo - không phải là giới thượng lưu, nên việc ăn uống không đòi hỏi cầu kỳ và nhất là ít kiêng khem, nhưng đến với bữa đãi khách sau hội thảo của anh Đặng Hữu Phước – Thôn Đức Phú, xã Tam Sơn, huyện Núi Thành – mới thấy hết giá trị của những món anh đã làm: Nào là thịt gà (tất nhiên là gà thả vườn), món chả cá (các loại cá mà anh đánh bắt ở lòng hồ Phú Ninh), ram cuốn, cả thịt rừng ... và nhất là món nấm trộn. Mới đến hơn nữa cuộc, nhưng món nấm trộn lại hết sạch, có còn chăng là những con tôm làm gia vị, món thịt gà thì ít ai dùng đến. Vậy mới thấy rằng, nấm bắt đầu là danh sách trong khẩu phần ăn hàng ngày của chúng ta, cũng đúng thôi vì nấm hiện là sản phẩm nông nghiệp “siêu sạch” cho sự lựa chọn bữa ăn an toàn trong vô vàn những biến cố về vấn nạn vệ sinh an toàn thực phẩm mà toàn xã hội đang quan tâm.
Món Nấm trộn tại nhà anh Phước. Ảnh: Bùi Thống.
Đây là mô hình năm trong đề tài KHCN: “Ứng dụng sản xuất meo giống một số nấm ăn và nấm dược liệu từ nguyên liệu vỏ, cành thứ cấp của cây keo tại huyện Núi Thành” của phòng Nông nghiệp & PTNT huyện núi thành thực hiện. Đến tháng 12 năm 2015, đề tài đã được nghiệm thu. Kết quả của đề tài đã hình thành được 01 cơ sở sản xuất phôi giống nấm tại Tam Giang, cung cấp cho các hộ có nhu cầu trồng nấm trên địa bàn huyện.
Mô hình trồng nấm cải tạo vườn tại được thực hiện tại hộ Ông Đặng Hữu Phước, Thôn Đức Phú, xã Tam Sơn, huyện Núi Thành. Đây là một xã miền núi của huyện Núi Thành và có điều kiện thời tiết đặc thù của miền núi, cây cối và hệ thống lòng hồ nhiều nên mát mẻ, chất lượng nước tại các giếng gia đình không bị nhiễm phèn, mặn và các hộ nông dân đều có diện tích đất vườn xung quanh nhà ... nên có điều kiện cho nghề trồng nấm phát triển.
Qua gần 3 tháng thực hiện (từ tháng 7 đến tháng 9), với diện tích nhà trại 70 m2 , quy mô 2.600 phôi. Với tổng chi phí đầu tư là 18,7 triệu đồng (bao gồm: xây dựng trại 5 triệu đồng , lắp đặt hệ thống tưới 2 triệu đồng, 2.600 bịch phôi là 11,7 triệu đồng). Trong đó tỷ lệ bịch phôi hư hỏng là 3,8% thì còn lại 2.500 bịch phôi. Với sản lượng nấm thu được bình quân là 0,35 kg/phôi thì năng suất đạt được là 875kg (2.500 phôi x 0,35 kg/phôi). Với giá bán bình quân là 25.000 đồng/kg, thì doanh thu trong thời gian 3 tháng là 21.875.000 đồng. Theo anh Phước có lúc giá lên đến 40 – 50.000 đồng/kg. Như vậy, với 70 m2 sản xuất nấm trong vòng 3 tháng thì cho thu nhập trên 10 triệu (chưa tính khấu hao nhà trại).
Ông Phước chia sẽ trồng nấm tốn diện tích không nhiều, huy động công nhàn rỗi và công lao động người lớn tuổi đây là lực lượng lao động nhiều, đang thất nghiệp, là lứa tuổi phù hợp với nghề này. Dự định trong thời gian đến tôi sẽ tăng lên khoảng 30.000 phôi, sẽ giải quyết được một số lao động tại địa phương và hiệu quả sẽ tăng lên cao.
Tại Hội thảo các đại biểu, bà con nông dân đánh giá rất cao kết quả từ mô hình và coi đây là sự khởi đầu cho việc phát triển nghề trồng nấm tại Tam Sơn nói riêng, Núi Thành nói chung.
Hy vọng rằng, với những kết quả khả quan từ ban đầu, trong thời gian đến sẽ có nhiều hộ nông dân ứng dụng thành công để chỉ ít cũng tạo ra một sản phẩm sạch, an toàn: Đây là mục tiêu mà ngành nông nghiệp đang hướng đến.
K.S Bùi Thống
Trạm KN-KL Núi Thành