GIỮ GÌN VÀ PHÁT TRIỂN GÀ TRE ĐÈO LE – GIỐNG VẬT NUÔI BẢN ĐỊA QUẾ SƠN

Gà Đèo Le (gà tre bản địa) từ lâu đã trở thành đặc sản nổi tiếng của Quế Sơn với chất lượng thịt thơm ngon, dai ngọt đặc trưng. Trước nguy cơ mai một nguồn gen quý, nhiều hộ chăn nuôi đã chủ động bảo tồn và phát triển giống gà này theo hướng bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Đặc sản mang đậm dấu ấn địa phương

Gà Đèo Le là giống gà tre bản địa gắn liền với địa danh Đèo Le, xã Quế Sơn. Giống gà này có vóc dáng nhỏ gọn, thân hình săn chắc, lông mượt; khối lượng của gà Tre khi xuất bán (từ 5,5 đến 6 tháng) trung bình là 1,2-1,4 kg đối với con trống và 1-1,2 kg đối với con mái. Do có đặc điểm ngoại hình và khối lượng phù hợp với thị hiếu của người dân địa phương về nhu cầu tâm linh, thờ cúng nên các nông hộ nuôi gà Tre phục vụ cho mục đích này rất phổ biến.

Điểm nổi bật nhất của gà Đèo Le chính là chất lượng thịt thơm, dai và có vị ngọt thanh. Đây là kết quả của sự phối hợp giữa nguồn gen đặc hữu vốn có của giống gà Tre Quế Sơn và phương thức chăn nuôi thả vườn tự nhiên tại các triền đồi, nơi gà được vận động thường xuyên và sử dụng nguồn thức ăn tự nhiên như lúa, bắp, côn trùng. Nhờ đó, gà Đèo Le đã trở thành đặc sản được người tiêu dùng ưa chuộng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Nỗ lực bảo tồn nguồn gen quý

Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh của các giống gia cầm ngoại nhập và gà công nghiệp đã khiến giống gà tre Đèo Le thuần chủng đứng trước nguy cơ bị lai tạp, mai một.

Trước thực trạng đó, nhiều hộ chăn nuôi tại Quế Sơn đã nâng cao ý thức bảo tồn giống vật nuôi quý, đồng thời đầu tư mở rộng quy mô chăn nuôi theo hướng bán chăn thả. Bên cạnh đó, việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăm sóc, phòng bệnh cũng được chú trọng nhằm nâng cao năng suất và chất lượng đàn gà.

Mô hình tiêu biểu phát triển giống gà Đèo Le

Một trong những điển hình trong phong trào này là hộ ông Nguyễn Văn Công (thôn 4, xã Quế Sơn). Với hơn 15 năm kinh nghiệm, ông đã xây dựng thành công mô hình chăn nuôi giống gà Đèo Le.

Hiện nay, ông duy trì đàn gà bố mẹ khoảng 300 con (gồm 250 gà mái và 50 gà trống thuần chủng), đồng thời đầu tư máy ấp trứng công nghiệp để chủ động sản xuất con giống. Nhờ đó, gà con sinh ra luôn đảm bảo khỏe mạnh, giữ được đặc tính di truyền ưu việt của giống gà tre Đèo Le.

Quy trình nhân giống được thực hiện chặt chẽ từ khâu thiết kế chuồng trại, lựa chọn gà bố mẹ đạt chuẩn, chăm sóc riêng biệt đến kiểm soát phối giống. Đặc biệt, việc định kỳ thay gà trống và không để gà tiếp xúc với các giống khác là yếu tố quan trọng giúp duy trì độ thuần chủng.

Hiệu quả kinh tế rõ rệt

Sau nhiều năm phát triển, mỗi năm cơ sở của ông Công cung ứng ra thị trường từ 12.000 – 15.000 con giống đảm bảo chất lượng về tiêu chuẩn giống, phục vụ các hộ chăn nuôi trong và ngoài địa phương. Nhờ đó, gia đình ông có thu nhập ổn định từ 180 – 225 triệu đồng/năm.

Có nguồn giống tốt, nhiều hộ dân tại Quế Sơn đã mạnh dạn đầu tư nuôi gà Đèo Le theo hướng bán chăn thả, kết hợp kỹ thuật chăm sóc và phòng bệnh tiên tiến. Mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo tồn giống gà bản địa quý, hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững./.

Hình ảnh: Trung tâm Khuyến nông thành phố Đà Nẵng tham quan mô hình.