1. Giải pháp về chuồng trại
Chuồng nuôi cần xây dựng cao ráo, thông thoáng, tránh mưa tạt và gió lùa trực tiếp.
Hướng chuồng thích hợp: Đông Nam hoặc Nam để giảm bức xạ nhiệt.
Tăng cường các biện pháp làm mát như: Trồng cây xanh xung quanh tạo bóng mát; lắp đặt quạt thông gió, giàn phun sương; phun nước lên mái chuồng vào thời điểm nắng gắt (11h - 16h) giúp giảm nhiệt 3 - 5°C.
Vật liệu mái nên sử dụng: ngói, tôn cách nhiệt, lá cọ; có thể che thêm bạt, lưới đen hoặc lớp cách nhiệt cách mái 20 - 50 cm.
Nền chuồng phải luôn khô ráo, sạch sẽ, chất độn chuồng rải vừa phải và thay định kỳ.
Với trang trại quy mô lớn, nên đầu tư hệ thống làm mát tự động (quạt hút - đẩy kết hợp tấm làm mát).
Hệ thống quạt không khí tự động khởi động đảm bảo nhiệt độ và độ ẩm luôn ở mức ổn định cho gà nuôi
2. Giải pháp về nước uống
Cung cấp đầy đủ nước sạch, mát, thay nước 3 - 4 lần/ngày.
Bổ sung vào nước uống: Vitamin C; Vitamin B-complex điện giải (Na⁺, K⁺, Cl⁻) → Giúp giải nhiệt, chống mất nước và tăng sức đề kháng cho đàn gà.
3. Giải pháp về dinh dưỡng
Điều chỉnh thời gian cho ăn:
Buổi sáng sớm: 5h-8h
Buổi chiều mát: sau 17h
Chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
Sau khi gà ăn xong, nên treo hoặc di chuyển máng ăn để chuồng thông thoáng hơn.
Khẩu phần ăn cần: Giảm năng lượng, giảm chất béo; Tăng đạm dễ tiêu (bột cá, đậu nành); Bổ sung thức ăn xanh: rau muống, rau ngót, cỏ non, lá khoai lang…
Hạn chế: Thức ăn nhiều tinh bột; Thức ăn dễ ôi mốc hoặc sinh nhiệt cao.
4. Giải pháp về nuôi dưỡng và quản lý
Duy trì mật độ nuôi hợp lý theo từng giai đoạn:
|
Lứa tuổi
|
Mật độ (con/m²)
|
|
0 - 2 tuần tuổi
|
40 - 50
|
|
3 - 6 tuần tuổi
|
7 - 9
|
|
6 - 20 tuần tuổi
|
7 → giảm dần xuống 3
|
|
Gà đẻ/gà giống
|
3
|
Khi thời tiết quá nóng, có thể: Thả gà ra vườn, khu vực có cây xanh hoặc sân có mái che.
Hạn chế biến động nhiệt độ trong chuồng: Sử dụng nhiệt kế, ẩm kế để theo dõi. Khi nhiệt độ >25°C cần chủ động làm mát (phun nước mái, vận hành quạt, dàn mát…).
Tránh vận chuyển gia cầm vào thời điểm nắng gắt (10h-15h). Nếu bắt buộc vận chuyển, cần bổ sung vitamin C và nước đầy đủ.
Cán bộ thú y hướng dẫn người dân vệ sinh, phun thuốc sát trùng khu vực chăn nuôi
5. Giải pháp về phòng bệnh, thuốc – vắc xin
Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các bệnh nguy hiểm như: Newcastle; Gumboro; Marek; Viêm phế quản truyền nhiễm (IB); Viêm thanh khí quản (ILT); Cúm gia cầm…
Phun sát trùng chuồng trại định kỳ 2-3 lần/tuần.
Tẩy giun sán định kỳ; kiểm soát chuột, côn trùng trung gian truyền bệnh.
Sau đợt nắng nóng, cần: Bổ sung vitamin, khoáng chất; Phục hồi thể trạng cho đàn gà.
6. Nhận biết và xử lý stress nhiệt ở gà
Dấu hiệu nhận biết: Thở nhanh, há miệng; uống nhiều nước, giảm ăn; nằm nhiều, ít vận động; tiêu chảy; giảm sản lượng trứng…
Xử lý: Làm mát chuồng ngay lập tức; bổ sung điện giải, vitamin C; giảm mật độ nếu cần thiết.
Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp chống nóng sẽ giúp đàn gà duy trì sức khỏe, hạn chế dịch bệnh và giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, chủ động phòng chống nắng nóng chính là giải pháp bền vững để bảo vệ hiệu quả chăn nuôi gia cầm.
Nguyễn Hà Bảo Ngọc – Trung tâm Khuyến nông thành phố Đà Nẵng