Cơ duyên đến với nghề
Cách đây hơn hai thập kỷ, khi điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, vợ chồng anh Hồ Văn Quảng – Lê Thị Tuyền (thôn Lạc Câu, xã Thăng An) lập nghiệp với lĩnh vực nuôi gà thịt thương phẩm nhưng do thiếu kiến thức, kinh nghiệm nên không ít lần thất bại. Để tạo sinh kế ổn định, với đặc thù vốn đầu tư thấp, không đòi hỏi diện tích lớn và có thể tận dụng không gian trong gia đình, anh chị đã chọn làm giá đỗ trở thành nghề để mưu sinh trước mắt.
Những ngày đầu, chị gặp không ít thất bại: giá mọc không đều, dễ bị úng, thối hoặc có vị đắng. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì và tinh thần học hỏi, vợ chồng từng bước cải thiện kỹ thuật, tích lũy kinh nghiệm qua từng mẻ giá.
Từ những khởi đầu giản dị ấy, nghề làm giá đỗ “lấy ngắn - nuôi dài” trở thành công việc gắn bó lâu dài, nuôi sống gia đình và tạo dựng uy tín trong cộng đồng.
Quy trình sản xuất – Bí quyết tạo nên giá đỗ sạch
Khác với phương pháp sản xuất công nghiệp sử dụng hóa chất kích thích tăng trưởng, chị Tuyền kiên định với cách làm truyền thống, đặt yếu tố an toàn thực phẩm lên hàng đầu, quy trình sản xuất được thực hiện chặt chẽ qua các công đoạn: Lựa chọn đậu xanh chất lượng cao, hạt đều - Ngâm ủ đúng thời gian, kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm - Sử dụng chum, vại sạch, đảm bảo vệ sinh - Tưới nước đều đặn theo chu kỳ.

Ảnh: Hệ thống chum ủ
Hiện nay, mỗi ngày chị sử dụng khoảng 12 kg đậu, duy trì thường xuyên 100 chum sản xuất, cho sản lượng trung bình 120 kg giá/ngày, với chu kỳ 5 ngày/mẻ.
Nhờ tuân thủ quy trình nghiêm ngặt, giá đỗ thành phẩm có những đặc điểm nổi bật: Thân mập, trắng tự nhiên - Rễ ngắn, ít xơ - Giòn, ngọt, không có dư lượng hóa chất
Nghề của sự kiên trì và tỉ mỉ
Làm giá đỗ thủ công là công việc đòi hỏi sự chăm chỉ và chính xác cao. Người làm nghề phải thường xuyên theo dõi từng mẻ giá, điều chỉnh lượng nước, nhiệt độ theo điều kiện thời tiết.
Đặc biệt, việc tưới nước phải đúng thời điểm trong ngày, kể cả sáng sớm hay đêm muộn. Chỉ cần sai lệch nhỏ, mẻ giá có thể bị hỏng hoàn toàn.
Chính vì vậy, hơn cả sức lao động, nghề này yêu cầu sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và kinh nghiệm tích lũy qua thời gian. Ngay từ chất lượng đậu xanh đưa vào sản xuất, chị Tuyền cũng lựa chọn nhà cung ứng uy tín, có địa chỉ rõ ràng, minh bạch.

Ảnh: Lựa chọn những hạt đậu chắc mẩy, loại bỏ hạt hỏng, lép
Giữ nghề giữa thời buổi cạnh tranh
Hiện nay, thị trường xuất hiện nhiều loại giá đỗ sản xuất nhanh bằng phương pháp công nghiệp, có ưu thế về giá thành và sản lượng. Điều này tạo ra áp lực cạnh tranh lớn đối với các hộ sản xuất thủ công.
Tuy nhiên, sản phẩm giá đỗ sạch của chị Tuyền vẫn giữ được chỗ đứng nhờ: Chất lượng ổn định - Uy tín lâu năm - Niềm tin từ người tiêu dùng.
Sản phẩm được cung cấp chính cho các nhà hàng phục vụ khách du lịch, quán ăn uy tín và cho chợ dân sinh.
Hiệu quả kinh tế, giá trị xã hội và cơ hội từ xu hướng tiêu dùng xanh
Dù là nghề truyền thống quy mô hộ gia đình, làm giá đỗ mang lại nhiều lợi ích thiết thực: Chi phí đầu tư thấp – Thời gian quy vòng nhanh – Thu nhập ổn định hằng ngày. Cung câp cho thị trường sản phẩm mà người tiêu dùng ngày càng mong muốn: Thực phẩm sạch, an toàn - Không sử dụng hóa chất độc hại - Góp phần bảo vệ môi trường - Duy trì nghề truyền thống.
Từ 12 kg đậu đưa vào sản xuất, chị Tuyền cho biết: với giá bán sỉ hiện nay là 10.000 đồng/kg giá thành phẩm, sau khi trừ các khoản chi phí, lãi ròng 500.000-600.000 đồng.

Ảnh: Mẻ giá thành phẩm
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe, thực phẩm sạch và hữu cơ đang trở thành xu hướng tất yếu. Đây là cơ hội lớn để nghề làm giá đỗ thủ công phát triển.
Nếu được hỗ trợ về kỹ thuật, bao bì, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường, sản phẩm giá đỗ thủ công hoàn toàn có thể phát triển bền vững. Bên cạnh đó, việc liên kết sản xuất theo tổ nhóm, hợp tác xã cũng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh thì sản phẩm giá đỗ thủ công hoàn toàn có thể phát triển theo hướng OCOP, nâng cao giá trị và mở rộng thị trường.
Hơn cả một nghề mưu sinh
Đối với gia đình anh Hồ Văn Quảng - chị Lê Thị Tuyền, làm giá đỗ không chỉ là công việc kiếm sống mà còn là niềm tự hào. Đó là sự kết tinh của kinh nghiệm, sự cần cù và đạo đức nghề nghiệp.
Giữa những đổi thay của thời đại, việc duy trì nghề truyền thống không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa nông thôn Việt Nam.
Kết luận
Hơn 20 năm gắn bó với nghề, từ những hạt đậu xanh nhỏ bé, qua bàn tay khéo léo của anh Quảng, chị Tuyền đã tạo ra những mẻ giá trắng muốt, giòn, sạch là minh chứng sống động cho giá trị của sự kiên trì và tâm huyết trong lao động. Từ một nghề tưởng chừng giản đơn, chị đã xây dựng được sinh kế bền vững và góp phần cung cấp thực phẩm sạch cho cộng đồng.
Trong tương lai, nếu được quan tâm và phát triển đúng hướng, nghề làm giá đỗ thủ công không chỉ được bảo tồn mà còn có thể “nảy mầm” mạnh mẽ trong nền nông nghiệp xanh – sạch – bền vững.