Từ thứ gia vị dân dã gắn bó với đời sống hằng ngày, nay muối nàng rây đang từng bước vươn ra thị trường, trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu, mang theo hương vị núi rừng đến với đông đảo người tiêu dùng gần xa.

Điểm đặc biệt làm nên “linh hồn” của muối nàng rây chính là nguyên liệu mang đậm bản sắc địa phương. Sự kết hợp giữa muối tinh, ớt xiêm cay nồng và lá nàng rây – một loại lá rừng bản địa có mùi thơm dịu – đã tạo nên hương vị rất riêng: mặn mà, cay ấm, xen lẫn chút chua nhẹ và hương thơm thoang thoảng của núi rừng. Chỉ cần một lần nếm thử, thực khách dễ dàng cảm nhận được cái “chất” rất riêng mà không loại gia vị nào có thể thay thế. Đây không chỉ là gia vị, mà còn là kết tinh của thiên nhiên và kinh nghiệm lâu đời của người dân vùng cao.

Trải qua thời gian, cách làm muối nàng rây vẫn giữ nguyên nét thủ công truyền thống. Lá nàng rây được người dân vào rừng thu hái, lựa chọn kỹ lưỡng, sau đó sơ chế, làm héo rồi giã cùng muối và ớt trong cối đá. Từng nhịp chày đều đặn vang lên như nhịp điệu quen thuộc của núi rừng, không chỉ tạo nên sản phẩm khô, tơi, đậm vị mà còn lưu giữ trọn vẹn hương thơm tự nhiên của nguyên liệu. Chính sự mộc mạc, tỉ mỉ ấy đã làm nên nét riêng không thể thay thế của muối nàng rây.

Không chỉ gắn với ẩm thực, muối nàng rây còn hiện diện trong những buổi sum họp gia đình, những phiên chợ vùng cao hay các dịp lễ, tết của đồng bào. Chén muối nhỏ như gói trọn tình cảm, sự sẻ chia và nét văn hóa đặc trưng của người dân Trà My.

Ngày nay, để nâng cao giá trị sản phẩm, muối nàng rây đã được Hợp tác xã Phát triển nông lâm nghiệp – Thương mại và dịch vụ tổng hợp Phú Quý xã Trà My tổ chức sản xuất theo phương thức hàng hóa. Bên cạnh việc giữ gìn hương vị truyền thống, hợp tác xã còn chú trọng cải tiến mẫu mã, bao bì, xây dựng thương hiệu để sản phẩm ngày càng chuyên nghiệp hơn. Từ một sản phẩm nhỏ lẻ, tự cung tự cấp, muối nàng rây đã có mặt trên thị trường với quy cách đóng gói 100g, giá bán 20.000/hộp, thời hạn sử dụng 6 tháng, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, sản phẩm còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Hợp tác xã hiện tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 15–20 lao động địa phương, chủ yếu là người đồng bào thiểu số. Nhờ đó, nhiều hộ dân có thêm thu nhập ổn định, từng bước cải thiện đời sống và gắn bó hơn với nghề truyền thống. Bình quân mỗi năm HTX bán được 2000-3000 hộp, sản phẩm mang lại nguồn thu từ 300–500 triệu đồng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Đáng chú ý, muối nàng rây được sản xuất theo tiêu chuẩn cơ sở với các chỉ tiêu kỹ thuật chặt chẽ. Sản phẩm đảm bảo yêu cầu về cảm quan với màu sắc, mùi vị đặc trưng; đồng thời đáp ứng các quy định về an toàn thực phẩm thông qua việc kiểm soát nghiêm ngặt các chỉ tiêu vi sinh vật, kim loại nặng và độc tố nấm mốc. Đây là nền tảng quan trọng để sản phẩm xây dựng niềm tin với người tiêu dùng và mở rộng thị trường.

Mỗi hũ muối nàng rây không chỉ đơn thuần là gia vị mà còn chứa đựng câu chuyện về văn hóa, về sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên. Từ những chuyến đi rừng hái lá, những buổi quây quần bên bếp lửa giã muối, đến khi trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu được đánh giá 3 sao, tất cả là hành trình gìn giữ và nâng tầm một giá trị truyền thống.

Với sự quan tâm hỗ trợ của chính quyền địa phương cùng nỗ lực của hợp tác xã, muối nàng rây đang từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường. Không chỉ góp phần phát triển kinh tế nông thôn, sản phẩm còn trở thành “đại sứ” mang theo hương vị núi rừng và bản sắc văn hóa Trà My đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.

Muối nàng rây – sản phẩm OCOP mang bản sắc Trà My đến với người tiêu dùng