NA THÁI, GIỐNG CÂY ĂN QUẢ TIỀM NĂNG
Na Thái (hay còn gọi là Mãng Cầu Na Thái, Na Không Hạt) có tên khoa học là AnnoNa Squamosa L., là loại cây thân gỗ nhỏ có chiều cao trung bình khoảng 3,5m - 5m. Quả to, thịt quả dai, thơm, là loại quả có giá trị dinh dưỡng cao, cứ trong 100g phần ăn được của Na cho ta 66 calo; 1,6g protein; 14,5g gluxit; 0,12% axit; 30mg vitamin C; 0,45% chất béo; 1,22% xenlulo. Ngoài ra hạt Na chứa 15 - 45% tinh dầu có thể dùng làm thuốc bảo vệ thực vật và mỹ phẩm.
Quả Na Thái Lan
1. Ưu điểm của giống Na Thái
- Cây sinh trưởng khỏe mạnh phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu ở Việt Nam;
- Cây kháng bệnh tốt, ít bị ảnh hưởng bởi sâu bệnh, dễ chăm sóc;
- Quả to (trung bình 0,5 - 0,8 kg), vị ngọt thanh, ít hạt hoặc không có hạt; thịt quả dai, ít bị nứt bể khi chín, nhờ đó thu hoạch và vận chuyển thuận tiện hơn các giống Na bở truyền thống;
- Tán cây rộng trung bình 4m, có thể trồng xen canh hoặc chuyên canh với mật độ cao đều thích hợp;
- Cây trồng sau 3 năm là bắt đầu thu hoạch. Mỗi cây cho thu hoạch từ 30 - 60kg quả.
2. Phương pháp tạo cây giống
- Phương pháp nhân giống bằng hạt: cây phát triển chậm và cho thu hoạch lâu hơn. Cây con tốn nhiều công chăm sóc hơn.
- Phương pháp ghép: cho cây con giống có tính trạng 100% tính trạng của cây mẹ, đồng thời khả năng chống chịu sâu bệnh và chịu hạn tốt hơn. Cần chọn những cây giống khỏe mạnh, không sâu bệnh, chiều cao trên 50cm để trồng.
Cây giống Na Thái tại vườn ươm
3. Thời điểm trồng và mật độ trồng cây Na Thái hiệu quả
- Cây có thể trồng quanh năm, từ đầu mùa xuân đến hết tháng 8, tháng 9, miễn là đáp ứng được điều kiện tưới tiêu cho cây. Trồng vụ đông cây gặp khí hậu lạnh sẽ lâu đâm chồi hơn.
- Mật độ trồng: Na Thái trưởng thành có tán khoảng 3 - 5m, do đó có thể trồng dày với mật độ (2×3)m hoặc (3×3)m.
4. Kỹ thuật đào hố, chuẩn bị đất trồng chăm sóc cây Na Thái
Na Thái có thể trồng ở nhiều chất đất khác nhau như đất cát sỏi, đất chua hoặc đất thịt…Tuy nhiên theo kinh nghiệm của nhiều nhà vườn thì Na Thái cho năng suất cao nhất khi trồng trên đất giàu dinh dưỡng và thoát nước tốt. Độ pH trung bình khoảng từ 5,5-6,5 là đủ.
Hố trồng có kích thước (0,5×0,5×0,5)m. Trộn đều đất mặt với 20kg phân chuồng hoai mục + 0.3kg supe lân + và thuốc chống mối (furadan, basudin). Lấp đầy hố và ủ ít nhất 1 tháng trước khi trồng. Ở vùng ngập trũng, có thể tiến hành đánh luống, đào mương giữa 2 hàng để giúp cây thoát nước tốt hơn.
5. Kỹ thuật trồng Na Thái
Khi trồng dùng dao hoặc kéo cắt lớp nilon bầu ươm, cần làm nhẹ tay tránh để vỡ bầu. Đặt cây vào chính giữa hố, miệng bầu ngang mặt đất. Sau đó dùng tay nén nhẹ quanh gốc. Phần sát gốc nên vun nhẹ cho cao hơn xung quanh tránh để nước đọng gây úng rễ. Sau khi trồng, nếu khu vực trống trải nhiều gió, cần tiến hành cắm cọc cố định cây.
Đánh bồn xung quanh cây để tiện tưới tiêu trong mùa khô. Có thể hạn chế cỏ dại đồng thời giữ ẩm gốc cây bằng một số vật liệu sẵn có như cỏ khô, vỏ trấu, rơm rạ… Quan sát mắt ghép nếu đã liền vỏ thì gỡ dây ghép tránh để cây bị bó thân dẫn đến sinh trưởng chậm và dễ gãy đổ.
6. Tưới nước
Cây rất cần nước, nhất là vào mùa khô, giai đoạn nuôi quả và khi quả sắp chín. Cần thường xuyên kiểm tra đất và cung cấp đầy đủ nước cho cây. Tránh để cây bị héo, cây sẽ rụng nhiều lá ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất.
7. Làm cỏ, bón phân
Mỗi năm nên làm cỏ ít nhất 4 lần, phần gốc cây phủ bằng rơm rạ, cỏ khô, trấu…, trước mỗi lần bón thúc phân cũng cần xới xáo đất ở gốc cây, vừa có tác dụng phá váng, tăng hiệu quả của phân bón.
Giai đoạn kiến thiết (3 năm đầu), nên bón phân có tỷ lệ đạm và lân cao để cây phát triển cành và bộ rễ, 1-2 tháng bón phân một lần. Mỗi lần bón 0,3-0,4kg NPK loại tỷ lệ 2:2:1. Khi bón cần kết hợp với tưới nước hoặc bón khi thời tiết có mưa ẩm.
Giai đoạn kinh doanh: Mỗi năm bón 2-3 lần phân vô cơ. Phân hữu cơ (Phân chuồng) bón mỗi gốc 20-30kg, mỗi năm bón 1 lần. Khi bón phân hữu cơ nên đào hố/rãnh đối xứng quanh gốc sâu từ 20cm, năm sau đổi sang hướng còn lại
Phân vi lượng: Phun mỗi năm 2-3 lần. Khi phun nên chọn thời tiết mát mẻ, không mưa dầm, không nắng gắt.
8. Phòng trừ sâu bệnh trong quá trình trồng, chăm sóc cây Na Thái
Cây Na Thái ít bị sâu bệnh, chủ yếu là rệp sáp hại rễ, hại quả. Cần thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá, phần kẽ quả. Nếu thấy xuất hiện rệp cần xử lý bằng thuốc ngay. Đồng thời cũng nên phun định kỳ phòng trừ. Các loại thuốc thường sử dụng Supracid, Bi 58ND, Applaud, Mipcin… Nếu cây đang có quả thì khi phun thuốc nên để ý thời gian cách ly ghi trên bao bì sản phẩm. Tránh để quả nhiễm độc khi thu hoạch ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Lựa chọn nguồn cây giống tốt, thời gian trồng thích hợp là điều kiện để cây sinh trưởng, phát triển tốt và cho năng suất cao./.
Vườn trồng Na Thái thâm canh cho năng suất cao